Сараман Қоса мұнарасы-тарих пен аңыз тоғысқан киелі ескерткіш.

Сараман-Қоса мұнарасы – ғасырлар қойнауынан сыр шертетін, махаббат пен тағдырдың үнсіз куәсі болған қасиетті мекен.

Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Кәукей ауылынан шығысқа қарай 3 шақырым жерде орналасқан бұл тарихи ескерткіш мемлекет қорғауына алынған республикалық маңызы бар мәдени мұра нысаны болып табылады. Биіктігі 15 метрге жуық мұнара ғасырлар бойы уақыт тезіне төтеп беріп, өткеннен бүгінге аман жеткен асыл жәдігер саналады.

Халық арасында бұл мұнара жайында түрлі аңыздар сақталған. Соның ішінде ең әсерлісі – Сараман мен Қоса атты қос ғашықтың тағдыры туралы аңыз. Бір-бірін шын сүйген екі жас заманның қатал заңына қарсы тұрып, бірге бақыт табуды армандайды. Алайда тағдыр олардың махаббатына мүмкіндік бермей, қос ғашық қуғыншылардың қолынан қаза табады.

Перзентінің қазасына қайғы жұтқан әке олардың мәңгілік махаббатына белгі болсын деп осы мұнараны тұрғызады. Содан бері Сараман-Қоса мұнарасы адал сезімнің, кіршіксіз махаббаттың және мәңгілік сағыныштың символына айналды.

Бүгінде бұл орын тек тарихи ескерткіш қана емес, өткеннің өнегесін ұрпаққа жеткізетін рухани құндылықтардың біріне айналған. Әр кірпіші – тарих, әр қабырғасы – тағдыр, әр аңызы – халық жадындағы өшпес мұра.