Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі

Фото: ашық дереккөзден алынды
Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі (ҚР ӘРПК) — азаматтар мен мемлекеттік органдар арасындағы дауларды қарау тәртібін реттейтін негізгі құқықтық акт. Бұл кодекс 2021 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енді және Қазақстандағы әкімшілік әділет жүйесінің маңызды бөлігі болып саналады. Кодекстің басты мақсаты — азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын мемлекеттік органдардың заңсыз әрекеттерінен қорғау. Ол:
мемлекеттік органдардың шешімдерін сотта даулауға мүмкіндік береді
әкімшілік рәсімдердің ашықтығын қамтамасыз етеді
азамат пен мемлекет арасындағы теңгерімді сақтауға бағытталған
Негізгі қағидаттары
ҚР ӘРПК келесі қағидаттарға негізделеді:
Заңдылық – барлық әрекеттер заңға сай болуы тиіс
Әділдік және бейтараптық – сот пен органдар әділ шешім қабылдауы керек
Белсенді сот рөлі – сот тек бақылаушы емес, істі жан-жақты зерттеуге міндетті
Сенім қорғау қағидаты – азаматтардың заңды сенімдері қорғалады
Ерекшеліктері
Бұл кодекстің басты ерекшеліктерінің бірі – соттың белсенді рөлі. Яғни, сот:
дәлелдерді өзі жинауға көмектесе алады
істің мән-жайын толық анықтауға қатысады
Сонымен қатар, «әкімшілік орган» ұғымы кеңінен қарастырылып, оған мемлекеттік мекемелермен қатар, кейбір квазимемлекеттік ұйымдар да кіреді.
Мемлекеттік орган шешіміне шағымдану
лицензия, рұқсат беру мәселелері
салық, жер, әлеуметтік қамтамасыз ету даулары
Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі — құқықтық мемлекет құрудағы маңызды қадам. Ол азаматтардың мемлекеттік органдармен қатынасын жаңа деңгейге көтеріп, олардың құқықтарын тиімді қорғауға мүмкіндік береді.