Есірткісіз болашақ: қоғам үні

Есірткі – адамның денсаулығына ғана емес, оның өмірлік мақсатына, отбасымен қарым-қатынасына, достарына және қоғамдағы орнына кері әсер ететін күрделі мәселе. Адамның өмірінде денсаулықтан қымбат нәрсе жоқ. Денсаулық болмаса, білім алудың да, армандаған мамандыққа жетудің де, жақындарыңды қуантып, қоғамға пайда келтірудің де қиындығы артады. Сондықтан әр адам өз денсаулығын қорғауды бала кезінен үйренуі керек. Әсіресе жастар мәселесіне ерекше назар аударған жөн. Жастық шақ – адамның өзін іздейтін, болашаққа жоспар құратын, жаңа нәрсеге қызығатын кезеңі. Осы уақытта дұрыс бағыт пен қолдау өте қажет. Кейде жасөспірімдер өз ортасының әсеріне еріп немесе қиын жағдайдан шығудың дұрыс жолын білмей, зиянды әрекеттерге жақындауы мүмкін. Сондықтан жастарға тек тыйым салу жеткіліксіз деп ойлаймын. Оларға дұрыс таңдау жасауға көмектесетін орта қалыптастыруымыз қажет.

Меніңше, есірткіге қарсы ең мықты қорғаныстың бірі – адамның өз мақсатының болуы. Арманы бар адам сол арманға жету үшін өз денсаулығын сақтауға тырысады. Мысалы, спортпен айналысатын жас өз денесінің мүмкіндігін арттыруға ұмтылады. Білімге қызығатын оқушы жаңа нәрсе үйренуге уақыт бөледі. Өнерге жақын адам шығармашылығы арқылы өзін танытады. Еріктілікпен айналысатын жас қоғамға пайдасын тигізуге талпынады. Осындай пайдалы істер адамның өмірін мағыналы етеді.

Салауатты өмір салты дегеніміз – тек спортпен шұғылдану немесе дұрыс тамақтану ғана емес. Ол – адамның өз өміріне жауапкершілікпен қарауы. Өз ортасын дұрыс таңдау, уақытты тиімді пайдалану, зиянды әдеттерден бас тарту, қиындық туған кезде көмек сұрай білу де салауатты өмір салтының бір бөлігі. Менің ойымша, жастарға осы түсінікті ерте жастан қалыптастыру өте маңызды.Бұл мәселеде отбасының орны ерекше. Бала ең алғашқы тәрбиені отбасынан алады. Ата-ананың жылы сөзі, баласымен ашық сөйлесуі, оның мәселесіне бейжай қарамауы – көптеген қиындықтардың алдын алуға көмектеседі. Кейде жасөспірімге үлкен ақыл немесе ұзақ әңгіме емес, оны тыңдайтын адамның болуы жеткілікті. Сондықтан ата-ана мен бала арасындағы сенім ешқашан жоғалмауы керек.

Мектептің де жауапкершілігі зор. Мектеп тек білім беретін орын емес, ол – тұлға қалыптастыратын орта. Оқушылардың спорттық жарыстарға, шығармашылық үйірмелерге, пікірталастарға, қоғамдық жобаларға қатысуына мүмкіндік көбейген сайын олардың пайдалы ортада дамуына жол ашылады. Ұстаздың бір ауыз сөзі де жас адамның өміріне әсер етуі мүмкін. Сондықтан жастармен жұмыс істегенде олардың пікірін тыңдап, сенім білдіру маңызды.

Ал қоғамның міндеті – жастарға мүмкіндік беру. Егер біз жас ұрпақтан тек жақсы нәтиже күтсек, олардың сол нәтижеге жетуіне жағдай да жасауымыз керек. Спорт алаңдары, кітапханалар, шығармашылық орталықтар, білім беру жобалары, еріктілік бастамалары – жастардың қабілетін ашатын маңызды мүмкіндіктер. Осындай орта көбейген сайын жастардың бос уақытын пайдалы өткізуіне жол ашылады.

Есірткіге қарсы күрес – тек құқық қорғау органдарының міндеті деп қарау дұрыс емес. Бұл – отбасының, мектептің, қоғамның және әр азаматтың ортақ ісі. Әрқайсымыз өз орнымызда жауапкершілік танытсақ, үлкен нәтижеге қол жеткізе аламыз. Бір ата-ананың баласына көңіл бөлуі, бір ұстаздың оқушыны қолдауы, бір достың досына дұрыс бағыт көрсетуі – қоғам үшін маңызды қадам.

Жастарға «бұл қауіпті,болмайды» деген сөзді ғана емес, «сенің қолыңнан келеді» деген сенімді де көбірек айтуымыз керек. Себебі адамға өзіне деген сенім берілгенде, ол жақсы мақсаттарға ұмтылады. Жастардың арманына қолдау көрсету – оларды зиянды әдеттерден қорғаудың тиімді жолдарының бірі.

Біз болашақ туралы көп айтамыз. Бірақ болашақ өздігінен келмейді. Оны бүгінгі әрекетімізбен қалыптастырамыз. Егер бүгін жастардың денсаулығына көңіл бөлсек, ертең дені сау ұрпақ өседі. Егер бүгін білім мен тәрбиеге мән берсек, ертең саналы азаматтар қалыптасады. Егер бүгін есірткісіз өмірді таңдасақ, ертең қауіпсіз әрі жарқын қоғам құруға мүмкіндік көбейеді.«Есірткісіз болашақ» деген сөз – жай ғана ұран емес. Бұл – адамның өз өмірін бағалауы, өз таңдауына жауап беруі, жақындарының сенімін ақтауы және қоғамға пайдасын тигізуге ұмтылуы. Әрбір жас өз бойындағы қабілетті дұрыс арнаға бағыттай алса, оның алдында көптеген мүмкіндік ашылады.

Ендеше, болашағымызды немен қалыптастыратынымызды бүгін шешейік. Зиянды әдетпен емес – біліммен. Жаман орта арқылы емес – жақсы достықпен. Жалқаулықпен емес – еңбекпен. Үмітсіздікпен емес – арманмен. Есірткісіз болашақ – әр адамның саналы таңдауынан басталады. Денсаулықты таңдау – өмірді таңдау. Ал өмірді таңдау – жарқын болашақты таңдау.

Амантай Абылайхан,

№266мектеп–лицей,

8-сынып оқушысы