"Мынаны айт, мынаны айтпа деу дұрыс емес”: Қазақстандық әншілер әннің сөзін тексеретін жаңа ережеге шағымданды

Қазақстанда енді Мәдениет министрлігі мен әкімдік әншілердің, соның ішінде шетелдік әртістердің гастрольдері мен орындайтын әндерін бақылайды. Алайда музыканттар бұл өзгерістер шығармашылық еркіндікті шектейді деп алаңдауда. Ал сарапшылар нақты критерийлердің жоқтығы теріс пайдалануға жол ашуы ықтимал екенін айтады. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі 31 арнаның “Информбюро” жаңалықтар бағдарламасына сілтеме жасап хабарлайды.

Енді әндер заң мен мораль талаптарына сай тексеріледі. Зорлық-зомбылықты, соғысты, араздықты насихаттайтын, есірткі мен порнографияны дәріптейтін туындыларды орындауға тыйым салынады. Мұндай мазмұн анықталса, мәтінді өзгерту ұсынылады. Музыканттар цензура шығармашылыққа кері әсер етуі мүмкін екенін айтады.

“Кез келген шектеу өз алдына жаман. Егер ондай шара енгізілсе де, оны өте мұқият жасау керек. Оны кім және қалай бақылайтынын нақты түсіну қажет. Әсіресе танымал әртіске "мына әнді айтасың, мынаны айтпайсың" деп талап қою дұрыс емес”, – деді "Фонограф" тобының солисі және гитарисі Мақсат Рысимбетов.

Өзгерістер шетелдік әртістерге де қатысты болмақ. Концерт өткізу үшін олар да әкімдіктермен келісімшарт жасасуы тиіс. Құжатта орындаушылардың міндеттемелері, соның ішінде орындалатын шығармалардың мазмұнына қойылатын талаптар көрсетіледі.

Сарапшылардың ескертуінше, нақты әрі ашық критерийлер болмаған жағдайда бұл жаңашылдықтар теріс пайдалану қаупін тудыруы мүмкін.

“Мұндай заңдарды қабылдамас бұрын, оның аясында нені түсінуге болатынын нақты әрі түсінікті тізім жасап алу керек. Қазір ондай айқын түсінік жоқ. Бұл мәселелерді жекелеген шенеуніктер шешетін болса, біреуге ұнайды, біреуге ұнамайды деген субъективті көзқарасқа тәуелді боламыз. Бұл – сыбайлас жемқорлық тәуекелі. Соның салдарынан концерттер саны азайып, түрлі тыйымдар пайда болуы мүмкін”, – деді адвокат Евгений Яворский.

Музыканттар белгілі бір алаңдардағы шектеулерден кейін жалпы шығармашылықта кейбір сөздер мен тіркестерді қолдануға да тыйым салынуы мүмкін деп алаңдайды. Бұл жаңа хиттердің дүниеге келуіне әсер етуі ықтимал. Заң 20 сәуірден бастап күшіне енбек.