Сот органдарынан шығатын ресми құжаттарға апостиль қою тәртібі

Фото: ашық дереккөзден алынды
Қазіргі таңда қазақстандық азаматтар шетелде білім алу, жұмысқа орналасу, некеге тұру немесе көші-қон рәсімдерін жүргізу кезінде сот органдарынан алынған ресми құжаттарды ұсынуға жиі мәжбүр болады. Мұндай жағдайда құжаттардың заңды күшін шетел мемлекеттерінде тану үшін апостиль қою рәсімі талап етіледі.

Апостиль – бұл құжаттың түпнұсқалығын, оған қол қойған лауазымды тұлғаның өкілеттігін және мөрдің шынайылығын растайтын арнайы мөртаңба. Ол құжатты шетелде заңдастырудың жеңілдетілген тәсілі болып табылады.

Бұл тәртіп Гаага конференциясы аясында 1961 жылғы Гаага конвенциясына қосылған мемлекеттер арасында қолданылады. Қазақстан аталған конвенцияға қосылғандықтан, біздің елден берілген құжаттарға апостиль қою арқылы оларды конвенцияға мүше елдерде қосымша консулдық заңдастырусыз пайдалануға болады.

Сот органдарынан берілетін және шетелде ұсынылуы мүмкін құжаттарға мыналар жатады:

•Сот шешімдері мен үкімдері

•Сот актілерінің көшірмелері

•Соттың заңды күшіне енгені туралы анықтамалары

•Атқарушылық парақтар

•Архивтік сот құжаттары

Маңыздысы – құжат заңды күшіне енген болуы және тиісті тәртіппен рәсімделуі қажет.

Қазақстанда сот органдарынан шығатын ресми құжаттарға апостиль қою қызметін Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі және оның аумақтық бөлімшелері жүзеге асырады.

Апостиль қою үшін:

1.Өтініш беріледі;

2.Құжаттың түпнұсқасы немесе нотариалды куәландырылған көшірмесі ұсынылады;

3.Жеке басты куәландыратын құжаттың көшірмесі тапсырылады;

4.Мемлекеттік баж төленеді.

Өтінішті «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы арқылы немесе электрондық үкімет порталы арқылы беруге болады.

Құжаттарды қарау мерзімі әдетте бірнеше жұмыс күнін құрайды. Алайда нақты мерзім өтініш берілген өңірге және құжаттың түріне байланысты өзгеруі мүмкін.

Кейбір құжаттарға апостиль қойылмайды. Мысалы:

•Коммерциялық немесе кедендік сипаттағы құжаттар;

•Дипломатиялық және консулдық мекемелердің құжаттары;

•Конвенцияға қатыспайтын елдерде пайдаланылатын құжаттар (мұндай жағдайда консулдық заңдастыру талап етіледі).

Шетелге құжат тапсырар алдында қабылдаушы мемлекеттің талаптарын нақтылап алған жөн. Кей елдер құжаттың нотариалды аудармасын да талап етеді. Сонымен қатар құжаттың жарамдылық мерзіміне назар аудару қажет.

Апостиль – халықаралық құқықтық қатынастарда құжаттардың заңдылығын қамтамасыз ететін маңызды құрал. Сондықтан сот органдарынан алынған ресми құжаттарды дұрыс рәсімдеу және уақтылы апостиль қою азаматтардың шетелдегі құқықтарын қорғауда шешуші рөл атқарады.

Қазалы аудандық соты әкімшісінің жетекші маманы