Бақылау-касса машинасын қолдану – заңдылық пен сенімділік кепілі
Бүгінгі таңда еліміздегі кәсіпкерлікті дамыту және көлеңкелі экономикамен күрес шаралары аясында салықтық әкімшілендіруді цифрландыру жұмыстары белсенді жүргізіліп келеді. Бұл бағыттағы ең маңызды құралдардың бірі және бірегейі – бақылау-касса машиналарын (БКМ) міндетті түрде қолдану болып табылады. Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес, ел аумағында ақшалай есеп айырысулар жүргізетін барлық кәсіпкерлік субъектілері фискалдық деректерді тіркеу және беру функциясы бар заманауи БКМ-ді қолдануға міндетті.
Бақылау-касса машинасы – бұл тек салық органының талабы ғана емес, сонымен қатар кәсіпкердің өз бизнесін ашық әрі тиімді басқаруына мүмкіндік беретін маңызды құрал. Қазіргі таңда қолданыстағы онлайн-БКМ жүйелері сауда айналымын қашықтан бақылауға, кассалық есептерді автоматты түрде жүргізуге және адам факторынан болатын қателіктерді азайтуға септігін тигізеді. Сонымен қатар, тауарды сатып алушыға фискалдық чектің берілуі тұтынушылардың құқығын қорғаудың және сатып алушы мен сатушы арасындағы сенімділікті арттырудың басты кепілі болып саналады.
Айта кету керек, мемлекет кәсіпкерлерге қолдау көрсету мақсатында БКМ-нің қолжетімділігін арттырды. Қазіргі уақытта нарықта дәстүрлі темір аппараттармен қатар, смартфондар мен планшеттерге орнатуға болатын арнайы мобильді қосымшалар (бағдарламалық БКМ) кеңінен қолданылады. Бұл әсіресе шағын және микробизнес өкілдері үшін өте тиімді әрі шығынсыз шешімге айналды.
Дегенмен, заң талаптарын елемей, ақшалай есеп айырысулар кезінде бақылау-касса машиналарын қолданбау немесе тұтынушыға фискалдық чекті бермеу – әкімшілік құқық бұзушылыққа әкеп соғады. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес, мұндай заң бұзушылық алғаш рет анықталған жағдайда кәсіпкерге ресми түрде ескерту беріледі. Ал бір жыл ішінде қайталанған жағдайда, бизнестің ауқымына байланысты қомақты көлемде әкімшілік айыппұлдар қарастырылған.
Салық заңнамасын мүлтіксіз сақтау, әрбір сауда-саттық үшін чекті уақтылы соғу – мемлекет алдындағы жауапкершілік қана емес, сондай-ақ бизнестің тұрақты дамуы мен адал бәсекелестіктің негізі. Мемлекеттік кірістер органдары барлық кәсіпкерлерді салықтық мәдениетті арттыруға және заң талаптарын қатаң сақтауға шақырады.
Г. УМИРЗАКОВА,
Қазалы ауданы бойынша
Мемлекеттік кірістер басқармасының бас маманы
