Материалдық жауапкершілік туралы шарт болмаса да, қызметкер келтірілген залалды өтеуге міндетті ме

Фото: pixabay

Министрлік мәліметінше, Еңбек кодексінің 123-бабы 3-тармағына сәйкес қызметкер жұмыс берушіге келтірілген тікелей нақты залалды өтеуге міндетті.

Кодекстің 123-бабының 8-тармағында қызметкерге келтірілген залал үшін толық мөлшерде материалдық жауапкершілік жүктелетін жағдайлардың нақты тізбесі көрсетілген.

Оларға мыналар жатады:

жазбаша толық материалдық жауапкершілік шарты негізінде қызметкерге сеніп тапсырылған мүлік пен өзге де құндылықтардың сақталуын қамтамасыз етпеу;

біржолғы құжат бойынша есепке алынған мүлік пен құндылықтардың сақталуын қамтамасыз етпеу;

алкогольдік, есірткілік немесе уытты масаң күйде (олардың ұқсастары) залал келтіру;

материалдардың, жартылай фабрикаттардың, бұйымдардың (өнімнің), сондай-ақ құралдардың, өлшеу аспаптарының, арнайы киімнің және жұмыс беруші немесе қабылдаушы тарап қызметкердің пайдалануына берген өзге де заттардың жетіспеушілігі, қасақана жойылуы немесе бүлінуі;

бәсекелестікке жол бермеу туралы талапты бұзу салдарынан жұмыс берушіге немесе қабылдаушы тарапқа залал келтіру;

еңбек, ұжымдық шарттарда немесе қабылдаушы тарап актілерінде көзделген өзге де жағдайлар.

Қалған жағдайларда өтелуге тиіс залал мөлшері нақты келтірілген тікелей залал көлемімен айқындалады. Бұл ретте жұмыс беруші келесі жайттарды дәлелдеуі қажет: залал келтірілген факті, оның мөлшері, қызметкердің кінәсі және қызметкердің әрекеті (әрекетсіздігі) мен келтірілген залал арасындағы себеп-салдарлық байланыс.

Осылайша, толық материалдық жауапкершілік туралы шарттың болмауы немесе Кодекстің 123-бабы 8-тармағында көзделген негіздердің болмауы қызметкерді залалды өтеу міндетінен босатпайды. Залалды өтеу мөлшері әрбір нақты жағдайда нақты мән-жайлар мен дәлелдерге қарай айқындалады.

Сонымен қатар, Еңбек кодексінің 123-бабы 5-тармағына сәйкес қалыпты өндірістік-шаруашылық тәуекелге жататын залал үшін қызметкерге жауапкершілік жүктеуге жол берілмейді.