Мемлекеттік қызметшінің әдептілік және мінез-құлық қағидалары
Мемлекеттік қызмет – қоғам мен мемлекет арасындағы маңызды байланысты қамтамасыз ететін кәсіби қызмет саласы. Мемлекеттік қызметшінің негізгі міндеті – мемлекет мүддесіне адал қызмет ету, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау және өзіне жүктелген міндеттерді сапалы орындау. Осыған байланысты мемлекеттік қызметшінің кәсіби білімімен қатар, оның әдептілігі мен мінез-құлқы да ерекше маңызға ие. Мемлекеттік қызметші өзінің іс-әрекеті арқылы мемлекеттік аппаратқа деген азаматтардың сенімін қалыптастырады.Мемлекеттік қызметшілердің әдептілік және мінез-құлық қағидалары ең алдымен заңдылық, адалдық, әділдік, ашықтық және жауапкершілік қағидаттарына негізделеді. Мемлекеттік қызметші өз қызметін атқару кезінде Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарын қатаң сақтауға міндетті. Ол қызметтік өкілеттіктерін жеке пайдасы үшін пайдаланбауы және қызметтік жағдайын өзіне немесе басқа адамдарға артықшылық алу мақсатында қолданбауы тиіс.
Әдепті мемлекеттік қызметші азаматтармен қарым-қатынас кезінде сыпайылық пен құрмет танытады. Әрбір азаматтың әлеуметтік жағдайына, қызметіне, ұлтына немесе басқа да ерекшеліктеріне қарамастан, оған бірдей және әділ қарым-қатынас жасау маңызды. Мемлекеттік қызметші азаматтардың өтініштері мен шағымдарын мұқият тыңдап, олардың мәселесін шешуге заң шеңберінде барынша көмектесуі қажет.
Мемлекеттік қызметшінің сыртқы келбеті мен сөйлеу мәдениеті де оның кәсіби бейнесінің маңызды бөлігі болып табылады. Қызметші жұмыс орнында өзін ұстай білуі, әріптестерімен әдепті қарым-қатынас орнатуы және қызметтік тәртіпті сақтауы керек. Қызметтік міндеттерін орындау кезінде дөрекілікке, әдепсіз сөздерге, азаматтарды кемсітуге немесе олардың ар-намысына тиетін әрекеттерге жол берілмеуі тиіс.
Мемлекеттік қызметшінің мінез-құлқына қойылатын маңызды талаптардың бірі – мүдделер қақтығысына жол бермеу. Егер мемлекеттік қызметшінің жеке мүддесі оның қызметтік міндеттерін объективті орындауына әсер етуі мүмкін болса, ол мұндай жағдайды тиісті тәртіппен хабарлауы қажет. Бұл мемлекеттік басқарудағы әділдік пен объективтілікті сақтауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар мемлекеттік қызметші қызметтік және мемлекеттік құпияларды сақтауға, қызметтік ақпаратты заңсыз пайдаланбауға міндетті. Әлеуметтік желілер мен қоғамдық ортада өзін ұстау мәдениеті де маңызды. Мемлекеттік қызметші өзінің қоғамдық беделіне жауапкершілікпен қарап, мемлекеттік қызметтің абыройына нұқсан келтіретін әрекеттерден аулақ болуы қажет.
Мемлекеттік қызметшінің әдептілігі тек жұмыс уақытындағы мінез-құлқымен шектелмейді. Оның қоғамдағы жалпы мәдениеті, адамдарға деген құрметі, жауапкершілігі мен адалдығы мемлекеттік қызметке деген сенімге әсер етеді. Сондықтан мемлекеттік қызметші әрбір әрекетінің қоғамдық маңызын түсінуі керек.
Қорытындылай келе, мемлекеттік қызметшінің әдептілік және мінез-құлық қағидалары – тиімді мемлекеттік басқарудың маңызды негіздерінің бірі. Заңды сақтау, азаматтарға құрметпен қарау, адалдық, әділдік, жауапкершілік және кәсіби мәдениет мемлекеттік қызметшінің басты қасиеттері болуы тиіс. Әдеп нормаларын сақтау арқылы мемлекеттік қызметші азаматтардың мемлекетке деген сенімін арттырып, мемлекеттік қызметтің беделін нығайтуға өз үлесін қосады.
Жадыра БЕРЖАН,
Қазалы аудандық соты әкімшісінің бас маман-сот отырысының хатшысы
