Неге базалық мөлшерлеме төмендетілді: Ұлттық банк түсіндірмесі
Фото:depositphotos.comҚазақстан Ұлттық банкі базалық мөлшерлемені жылдық 17 пайыздан 16,75 пайызға дейін төмендетті. Реттеуші мұндай шешімге не себеп болғанын түсіндірді, деп хабарлайды Tengrinews.kz Ұлттық банктің ресми сайтына сілтеме жасап.
Инфляция баяу төмендеп келеді
Ұлттық банк Қазақстандағы бағаның өсу қарқыны қатарынан тоғызыншы ай бәсеңдеп жатқанын хабарлады.
Реттеуші мәліметінше, маусымда жалпы инфляция 10,3 пайызға дейін төмендеді (мамырда 10,4 болған). Азық-түлік бағасының өсімі де сәл бәсеңдеп, 10,4 пайыз болды (бір ай бұрын 10,7 пайыз еді). Ал өнеркәсіптік тауарлар 11,7 пайыз деңгейінде сақталды.
Қызмет көрсету құны, керісінше, 9 пайызға дейін сәл қымбаттады (бұрын 8,7 болған). Бұл, негізінен, коммерциялық қызметтер бағасының өсуіне байланысты, ал коммуналдық қызметтердің реттелетін тарифтері әзірге тежеліп тұр.
Бағаның қымбаттау толқынын басуға теңге бағамының нығаюы, тұрақты тұтынушылық сұраныс және Үкімет пен Ұлттық банктің бірлескен шаралары көмектесті.
"Қабылданған шешім жылдық инфляцияның төмендеу үрдісін ескереді және ақша-кредит шарттарының қатаңдық дәрежесін соған сай түзетуге мүмкіндік береді. Шешім фискалдық шоғырландыруды жүйелі түрде іске асыру, бюджеттің, Ұлттық қордан берілетін трансферттердің бекітілген параметрлерінің және квазимемлекеттік ынталандыру көлемдерінің сақталуы туралы алғышартқа негізделген", – деп түсіндірді Ұлттық банк.
Тәуекелдер сейілген жоқ
Оң жаңалықтарға қарамастан, реттеуші өте сақ қимылдап отыр.
Ұлттық банк келесідей ықтимал тәуекелдерді атады:
Таяу Шығыстағы жағдайдың тағы да шиеленісуіне байланысты мұнай бағасы құбылып тұр. Әлемдік нарықтарда өсімдік майы мен ет қымбаттап жатыр, ал астық жақсы өнімге байланысты сәл арзандады.
Ресейде инфляция жеделдеп, жергілікті орталық банк мөлшерлемесін төмендетуге асығар емес. Еуропа мен АҚШ-та да бағаға қысым түсіп тұр, ал Еуропа орталық банкі мөлшерлемелерін көтере бастады. Бұл бүкіл әлемде ақшаның "қымбат" күйінде қалып отырғанын білдіреді.
"Негізгі проинфляциялық тәуекелдер жоғары және құбылмалы инфляциялық күтулерге, жанар-жағармай бағасы мен тұрғын үй-коммуналдық қызметтер тарифінің кейінгі серпініне, тұтынушылық белсенділіктің ықтимал күшеюіне, сондай-ақ сыртқы инфляцияның жеделдеуіне байланысты", – деп атап өтті Ұлттық банк.
Экономика өсіп жатыр, бірақ халық жаппай сатып алуды қойды
2026 жылдың бірінші жартыжылдығында Қазақстанның ЖІӨ 4,1 пайыз өсті. Оның өсуіне құрылыс, зауыттар мен көлік саласы септігін тигізді. Бизнеске салынған инвестициялар шамамен үштен бірге артты.
Бұл ретте азаматтар ақшаны үнемдірек жұмсай бастады. Бұған табыс өсімінің шектеулі болуы мен банктердің тұтынушылық несие беруге неғұрлым қатаң талап қоя бастауы ықпал етіп жатыр.
Алдағы жағдай қандай болмақ?
Ұлттық банк ақша-кредит саясаты қалыпты қатаң деңгейде қалатынын аңғартты:
"Ұлттық Банк базалық мөлшерлеменің алдын ала айқындалған траекториясын белгілемейді және инфляция динамикасы болжамға іс жүзінде сәйкес келуіне байланысты шешімдер бағытында өзгеріс те, кідіріс те болуы мүмкін".
Жеңілдетілген ақшамен инфляцияны өршітпеу үшін, бизнеске арналған жеңілдікті несиелер енді нарықты отандық тауарлармен толықтыру мақсатында негізінен тек ірі өндірістік жобаларға (15 миллиард теңгеден бастап) беріледі.
Ұлттық банк базалық мөлшерлеме бойынша кезекті шешімін 2026 жылғы 4 қыркүйекте сағат 12:00-де жариялайды.
Бүгін базалық мөлшерлеме жылдық 17 пайыздан +/- 1 пайыздық тармақ дәлізімен 16,75 пайызға дейін төмендетілді. Сарапшылар не күтті және базалық мөлшерлеме қалай жұмыс істейді – сілтеме арқылы оқыңыз.
