Орта дәліз арқылы контейнер тасымалы бір жылда 58 пайызға артты

«Қазақстан темір жолы» компаниясының мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы сегіз айында Транскаспий халықаралық көлік бағыты бойынша тасымал көлемі 2025 жылдың қаңтар-тамыз айларымен салыстырғанда 16,2 мың TEU-ға артып, 44,2 мың TEU-ға жеткен.

Осы кезеңде Қытайдан аталған бағыт бойынша 419 контейнерлік пойыз жөнелтілген. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 191 пойызға немесе 84 пайызға көп.

Аталған көрсеткіштер Қытай, Орталық Азия, Каспий өңірі және Еуропа нарықтары арасындағы контейнер тасымалында Орта дәліздің маңызы артып келе жатқанын көрсетеді.

2025 жылдың қорытындысы бойынша да оң динамика байқалған. Сол жылы Транскаспий халықаралық көлік бағыты арқылы шамамен 77 мың TEU контейнер тасымалданған. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 20,3 мың TEU-ға жуық артық. Жылдық өсім 36 пайызды құраған.

Осылайша, контейнер тасымалының көлемі тек биыл ғана емес, 2025 жылы да айтарлықтай артқан.

Сонымен қатар Орта дәліз арқылы тасымалданатын жүктің жалпы көлемі де ұлғайып келеді.

LogiStan деректеріне сәйкес, 2021-2024 жылдар аралығында осы бағыт бойынша жүк тасымалы бес еседен астам өскен. Атап айтқанда, жылдық тасымал көлемі 840 мың тоннадан 4,5 миллион тоннаға дейін жеткен.

Дегенмен TEU өлшемімен есептелетін контейнер тасымалы мен тоннамен көрсетілетін жалпы жүк көлемі екі түрлі көрсеткіш екенін ескеру қажет. Сондықтан олардың өсу динамикасын бөлек қарастырған жөн.

Орта дәліз деп те аталатын Транскаспий халықаралық көлік бағыты Қытай мен Орталық Азия елдерін Қазақстан, Каспий теңізі және Оңтүстік Кавказ арқылы Еуропа нарықтарымен байланыстырады.

Бұл бағыт бірнеше мемлекеттің теміржол және теңіз инфрақұрылымын пайдалануды көздейді.

Қазақстан үшін аталған көлік дәлізін дамыту транзиттік әлеуетті арттыру, логистика саласын жетілдіру және сыртқы нарықтармен көлік байланысын кеңейту тұрғысынан маңызды.

Қытайдан жөнелтілетін контейнерлік пойыздар санының көбеюі бағыттың негізгі учаскелерінің бірінде тасымал қарқындылығы артқанын көрсетеді.

Сонымен қатар жүк тасымалы көлемінің өсуі бүкіл бағыт бойындағы теміржол желілері, теңіз порттары және басқа да логистикалық нысандардың үйлесімді жұмыс істеуін талап етеді.

Бұл ретте көлік инфрақұрылымының өткізу қабілеті, контейнерлерді қайта тиеу жұмыстарын ұйымдастыру және халықаралық тасымалға қатысушылар арасындағы өзара үйлестіру маңызды рөл атқарады.

2026 жылдың қаңтар-тамыз айлары аралығында Транскаспий халықаралық көлік бағыты арқылы шамамен 44,2 мың TEU контейнер тасымалданған. Ал Қытайдан осы бағыт бойынша 419 контейнерлік пойыз жөнелтілген.

Екі көрсеткіш те 2025 жылдың сәйкес кезеңіндегі нәтижелерден айтарлықтай жоғары.

Бұған қоса, 2025 жылы контейнер тасымалының көлемі алдыңғы жылмен салыстырғанда 36 пайызға өскен. Ал 2021-2024 жылдары Орта дәліз арқылы тасымалданған жүктің жалпы көлемі бес еседен астам артқан.

Бұл деректер халықаралық жүк тасымалында Орта дәліздің барған сайын белсенді пайдаланылып жатқанын көрсетеді.

Алайда тасымал көлемінің өсу қарқынына қарап, бағыттың басқа дәліздермен салыстырғандағы тиімділігі немесе табыстылығы туралы нақты қорытынды жасауға болмайды.

Ол үшін тасымал құны, жүкті жеткізу мерзімі, инфрақұрылымның жүктемесі және жүк ағынының құрылымы туралы қосымша мәліметтер қажет.

Осылайша, Орта дәліз бойынша жүк тасымалының тұрақты өсуі Қазақстанның халықаралық көлік-логистикалық жүйедегі рөлін күшейтуге мүмкіндік беріп отыр. Ал бағыттың алдағы дамуы инфрақұрылымды жаңғыртуға және транзитке қатысушы мемлекеттердің өзара тиімді ынтымақтастығына байланысты болмақ.