Ботулизм ауруы дегеніміз не?
Ботулизм – ағзаның жүйке жүйесіне әсер ететін Clostridium botulinum бактериялары шығаратын токсиндердің әсерінен болатын сирек, бірақ өмірге қауіпті жағдай. Негізінен ботулизмнің үш түрі бар – тамақ, жара және нәресте.
Нәресте ботулизмі Clostridium botulinum бактерия споралары нәрестенің ішек жолдарында өскенде пайда болады. Бұл әдетте 2 айдан 8 айға дейін болуы мүмкін.
Бактериялар консервілердегі сияқты оттегі деңгейі төмен ылғалды ортада көбейген кезде пайда болады.
Жаралы ботулизм қауіпті бактериялар кесілген жерге енген кезде пайда болады және токсин ауыр инфекцияны тудыруы мүмкін.
Себептер ботулизм түріне байланысты өзгереді:
Нәрестелерботулизмменауырады. Негізгі көзі бал болуымүмкін, олжиібөтелкелерде болуы мүмкіннемесетопырақ арқылы жұғады.
Көбінесе қайнар көзі құрамында қышқыл аз болатын консервілер болып табылады. Оған ферменттелген теңіз өнімдері, фольгаға оралған пісірілген картоп, сарымсақ қосылған май және тіпті чили бұрышы себеп болуы мүмкін.
Бұл жарақаттан туындап байқалмауы мүмкін. Сондай-ақ бактериялардың споралары болуы мүмкін қарашайырлы героинді шамадан тыс инъекцияға енгізетін адамдарда да болуы мүмкін.
Ботулизмнің түрлері мен белгілері әртүрлі. Ішқату (көбінесебіріншібелгі), әлсіз жылау, иілгіш қозғалыстар, қабақтың ісуі, тітіркену, шаршау, емшекпен емізу кезінде сорудың қиындауы. Бұлыңғыр немесе қосарланып көру, жұтыну немесе сөйлеу қиындықтары, қабақтың ісуі, бет әлсіздігі, құсу.
Дәрігерлер науқастан ботулизмге қатысты белгілердің бар-жоғын сұрау арқылы ботулизм диагнозын қоя алады. Ол сондай-ақ жақын арада жеген тағамдардың түрі туралы сұрауы мүмкін немесе науқас жақында жарақат алды ма деп сұрауы мүмкін. Бактериялардың токсиндерінің бар-жоғын тексеру үшін қан анализі, нәжісті және құсуды тексеру жүргізіледі.
Тағамдық ботулизмді ішек тазартуды тудыратын дәрі-дәрмектермен емдеуге болады. Жара ботулизмін жұқтырған тіндерді алып тастау арқылы хирургиялық емдеуге болады. Антитоксинді қанға енгізуге болады, бұл асқынуларды азайтады. Науқастың тыныс алуы қиындаса, механикалық желдеткіш беріледі.Антибиотиктер жара ботулизмі кезінде ғана ұсынылады. Ботулизмді емдеу де терапия арқылы жүзеге асырылады.
Ақерке ЖЕТКЕР,
Қазалы аудандық санитариялық-эпидемиологиялық
бақылау басқармасының бас маманы
